Yoğun bir dönemde iş stresi yaşamak olağandır. Ancak baskı haftalar ve aylar boyunca sürüyorsa ve dinlenince de geçmiyorsa, sadece çalışma performansını değil ruh sağlığını da etkilemeye başlar. Bu yazıda süregelen iş stresinin neleri değiştirdiğini, hangi belirtilere dikkat etmek gerektiğini ve günlük hayatta neler yapılabileceğini ele alıyoruz.
Daha fazlası için Çankaya Psikolog sayfasına göz atabilirsiniz.
Stres Zihni ve Duyguları Nasıl Etkiler?
Kısa süreli stres dikkati keskinleştirir. Uzun süren stres ise vücudu sürekli alarm halinde tutar ve zihinsel kaynakları tüketir. Bunun sonucunda odaklanma güçlüğü, unutkanlık, karar vermede zorlanma ve çabuk sinirlenme görülebilir. Kişi işten sonra bile iş düşüncelerinden uzaklaşamaz, hafta sonu rahatlayamaz. Zamanla keyif alınan etkinlikler cazibesini kaybeder, kaygı ve çaresizlik hissi artar. Bazı insanlarda bu tablo tükenmişlik olarak yaşanır: sürekli yorgunluk, işe karşı mesafelenme ve yaptığı işin anlamsız görünmesi.
Bedende ve Günlük Yaşamda Görülen Belirtiler
Ruhsal yük çoğu zaman bedenden kendini belli eder. Uyku düzensizliği, baş ve boyun ağrıları, mide yakınmaları, çarpıntı ve sürekli bitkinlik sık rastlanan işaretlerdir. İştah değişimi, kafein veya alkol kullanımında artış, sosyal çevreden uzaklaşma ve ilişkilerde gerginlik de dikkat çekicidir. Pazar akşamları yoğunlaşan huzursuzluk ya da sabah işe gitmeden önce yaşanan isteksizlik de önemli ipuçları verir. Bu belirtiler tek başına bir tanı anlamına gelmez, ancak birkaç hafta sürüp günlük işleyişi bozuyorsa görmezden gelinmemelidir.
Kendi Başına Uygulanabilecek Başa Çıkma Yolları
İlk adım, stresin kaynağını netleştirmektir. İş yükü mü, belirsiz görev tanımı mı, iş arkadaşlarıyla ilişkiler mi yoksa kontrol eksikliği mi yıpratıyor, bunu bir hafta boyunca not almak faydalı olur. Ardından sınır koymak gerekir: mesai sonrası e-postalara bakmamak, öğle arasını gerçekten mola olarak kullanmak ve yapılamayacak talepleri nazikçe erteleyebilmek bunun örnekleridir. Düzenli uyku, haftada birkaç gün yürüyüş gibi hafif hareket ve nefes egzersizleri vücudun alarm halini yatıştırır. Güvendiğiniz biriyle konuşmak, yükü paylaşmanın en basit yoludur. Mümkünse yöneticiyle iş önceliklerini açıkça görüşmek de baskıyı azaltabilir.
Uygun bir başlangıç için psikolog Çankaya hakkında okuyabilirsiniz.
Ne Zaman Destek Almalı?
Üzüntü, kaygı ya da uyku sorunları iki haftadan uzun sürüyorsa, işe gitmek giderek zorlaşıyorsa veya kendinize zarar verme düşünceleri beliriyorsa bir ruh sağlığı uzmanına başvurmak gerekir. Psikolog, stresin kaynağını birlikte inceler, düşünce ve davranış kalıplarını fark etmenize yardımcı olur ve size uygun başa çıkma becerileri geliştirmenizi sağlar. İlaç gerektiren durumlar için psikiyatriste yönlendirme yapılabilir. Destek istemek zayıflık değil, sağlığı korumaya yönelik bilinçli bir karardır.
İş stresi görmezden gelindiğinde birikir, fark edilip ele alındığında ise yönetilebilir hale gelir. Küçük ve düzenli adımlar atmak, gerektiğinde profesyonel destek almak ruh sağlığınızı korumanın en etkili yollarındandır.
Devamında şu sayfa da işinize yarayabilir: Duygusal Tepkiler ile Davranışlar Arasına Mesafe Koymak